Bursa da Psikolog
Bursa Empati Psikolojik Danışmanlık ve Aile Danışmanlığı Merkezi

0224 451 6551

Çocuklar için aile kavramı her yaş dönemine göre farklılık gösterse de önemli işlevselliği vardır. Boşanma ise batı toplumlarına göre ülkemizde sayıca az olmasına rağmen her geçen yıl boşanma sayılarında artış olduğu gözlenmektedir. Batı toplumlarında aile kavramı dağılmakta ve işlevini her geçen gün yitirmektedir. Evlilik kurumu toplumsal yapımız tarafından güdülenen, onaylanan toplumun en küçük kurumudur. Boşanma ise toplumsal yapının pek de onaylamadığı bir tablodur. Boşanma ile birlikte kadın ve erkek olumsuz etkilenir. Ailedeki çocuk ya da çocuklar ise en çok endişe edilen üyeleridir. Çocuklar boşanmanın belki de en çok etkilenen zarar gören tarafıdır.

Çocuklar için boşanma kabullenilmesi zor bir süreçtir. 0-6 yaş Okul öncesi dönemde çocuklar boşanma nedeniyle suçluluk duyabilir. Utanç duygusu geliştirebilir. Boşanma sonrası çocuklar farklı tepkiler geliştirebilirler. Boşanma öncesi ve boşanma sonrası  çocuklar açısından sancılı olabilmektedir. Çocuklar boşanma sonrasında ilk tepkileri yadsıma şeklinde gelişebilmektedir. “ sanki boşanma hiç gerçekleşmemiş gibi “ davranabilirler. Boşanmayı tamamen reddeden bu tutum zamanla yerini kızgınlık ve öfke duygusuna bırakabilir. Boşanmaya yol açtığını düşündüğünü ebeveynine kızgınlık ve öfke duygularını yöneltebilir. Boşanmanın sebebi olarak kendisini görebilir ve suçluluk duygusu yaşayabilir. Bu süreci uzlaştırıcı bir dönem takip eder. Anne babası ile görüşmeleri sırasında her iki tarafı da yeniden birleştirmeye çabalayabilir. Boşanmanın yaşanmadığı döneme geri dönme isteğini çeşitli yollarla gösterebilir. Bu konuda ısrarcı davranabilir. Bu isteği yerine getirilmeyen çocuklar için depresyon yaşanabilir. Depresyon süreci çocuklarda yetişkinlerde görüldüğü gibi görülmeyebilir. Maskeli bir görünüm sergileyebilir. Bu süreçten sonra boşanmayı kabul süreci yaşandığı görülür. Bu dönemde boşanmayı ve sonuçlarını kabul ettiği görülebilir. Psikolojik açıdan rahatlamış ve iyi ilişkiler kurmaya başladığı görülür.

Boşanma sonrası her çocuk bu süreçleri sırasıyla yaşamayabilir. Bazen önceki aşamada yaşadığı problemleri yeniden yaşama eğilimine girebilir. Geriye dönüşler olabilir. Çocuğun geriye dönüşler yaşamasının en önemli nedeni; çocuğun anne babasının tutarsız yaklaşımıdır. Yeniden birleşmeye dair açık ve net tutum yerine belirsiz tutum sergilemesidir. Yeniden birleşmeye işaret edebilecek davranışları ya da belirsiz mesajlar verilmesi çocuklarda “ acaba yeniden birleşirler mi “ ? sorusunu yaratır. Her çocuk bu süreçleri yaşamayabilir. Her çocuk ve her aile kendine özgüdür. Dolayısıyla her çocuğun tepkisi de kendine özgü olarak değişebilir. Bu süreçte psikolojik destek açısından Çocuk psikolog ile görüşülebilir. Bu süreci daha rahat atlatması konusunda psikolojik yardım alması sağlanabilir.

Boşanma sürecinde ya da boşanma sonrasında çocukların yaşayabileceği sorun başlıklarından birisi de çocuğun regrese olmasıdır. 0-6 yaş okul öncesi çocukları önceki yıllarda yaşadığı davranış özelliklerini yeniden gösterebilir. Bu geriye dönüş sürecinde yeniden altını ıslatmaya başlayabilir.  Yeniden emzik kullanmak isteyebilir.

Boşanma sonrası çocuklarda gelişebilecek en önemli sorunlardan birisi de temel güven duygusu konusunda belirsizlik yaşamasıdır. Temel güven duygusunda yaşayabileceği sorunları kendi diliyle şöyle ifade edebilir. “ evimiz olacak mı ? , bize kim bakacak ? ihtiyaçlarımı  kim karşılayacak ?, beni okuldan kim alacak, ya annem de bizi bırakırsa !  “ …

Diğer bir sorun alanı ise çocukların boşanmadan dolayı kendini sorumlu tutmasıdır. Suçluluk duygusudur. 0-6 yaş arası çocukların boşanma sonrasında utanç duygusu yaşadığını ve kimseye anlatmak istemediğini görebiliriz. Bu konuda konuşmak istemedikleri görülebilir. Çoğu zaman endişe, korku, yalnızlık, depresyon gibi sorunlar yaşayabilmektedir. Bu dönemde çocuğa boşanmanın nedeninin kendisi olmadığı uygun bir dille anlatılabilir.

Boşanmış aileler de sıklıkla yaşanan sorunlardan birisi de eski eşlerin arasındaki ilişki biçimidir. Çocuk ya da çocuklar yasalarımıza göre sıradışı bir durum olmadıkça anne de kalmaktadır. Velayetin anne de olması çocukların ruhsal durumu için daha sağlıklıdır. Ancak annenin, eski eşiyle dengeli ilişkisi çocukların bu süreci daha sağlıklı atlatmaları açısından yararlı olacaktır.

Boşanma sonrası çocuk psikolojisi en sık sorulan sorulardandır. Ancak unutulmamalı ki boşanma sonrası anne psikolojisi çok daha önemli olabilmektedir. Boşanma sonrası kadın psikolojisi çocukların psikolojik durumu için önemlidir. Anne ruhsal açıdan sağlıklı ve dengeli olduğun zaman çocukların ruhsal sorunlarının da daha dengeli ve sağlıklı olabilecektir. Bu çerçevede anne babalar için boşanma sonrası psikolojik danışmanlık alınması birçok sorunun oluşmadan giderilmesine yardımcı olabilecektir. Çocuklar için çocuk psikoloğu ile terapi görmesi birçok sorun için önleyici işlev görecektir.

Boşanma sonrası çocuklarda görülen davranışsal ve duygusal sorunlara baktığımızda çözümlenemez sorunlar olmadığı görülecektir. Uygun anne baba tutumlarıyla birlikte çocuklar bu süreci en az zarar görerek atlatabilecektir. Bununla birlikte boşanan ailelerin çocukları mutlaka bu tarz sorunlar yaşayacak gibi bir kesinlik de tabi ki yok. Bazı boşanmalarda bu ya da buna benzer sorunlar yaşanmayabilir.

Aynı zamanda boşanmış ailelerin çocuklarında yaşanabilecek ruhsal ve duygusal sorunlar, boşanmamış ailelerin çocuklarında da görülebilir. Eğer sadece boşanmış ailelerin çocukların ruhsal sorunlar yaşadığını düşünürsek boşanmamış ailelerin çocuklarının hiç sorun yaşamayacağını kabul etmiş oluruz ki bu doğru değildir. Boşanmayan ailelerin çocukları da en az boşanmış aile çocukları kadar ruhsal, zihinsel , duygusal ve sosyal sorunlar yaşarlar. Boşanma ise ayrı ve ilave ruhsal sorunla baş etmeyi gerektirdiği için zorlayıcıdır.

Yorum Yaz